Meer kinderen die naar de basisscholen fietsen.

Twee redenen om het doel na te streven

De school is de ideale aanleiding om kinderen ervaring te laten opdoen met dagelijks fietsen. Op weg naar school kan een kind het noodzakelijke aantal fietsuren maken. Dat is opvoeding in bewegen, veiligheid, zelfstandigheid en bewustmaking van verkeersgedrag. Dat is ook de beste voorbereiding op het zelfstandig fietsen naar de middelbare school.

De schaalvergroting van het onderwijs is een tweede reden voor actie. Terwijl basisscholen van oudsher op loopafstand van huis lagen, is dat steeds vaker niet of minder het geval. Er zal daardoor vaker voor een vervoermiddel worden gekozen en het is voor zowel kind als samenleving zeer onwenselijk dat dat de auto is. Om dat te voorkomen ontstaat een nieuwe veiligheidsopgave: verkeerssituaties moeten ook voor fietsende basisschoolkinderen veilig zijn. Er dienen hogere eisen worden gesteld.

Een kindveilige schoolomgeving én veilige fietsroutes zijn voorwaarden

Maastricht heeft een groot aantal schoolzones vastgesteld en ook een gedurfde schoolstraat (Capucijnenstraat) die bij brengen en halen afgesloten wordt voor autoverkeer. Toch is het in Maastricht helaas lang niet altijd veilig en aantrekkelijk om naar de basisschool of het kindcentrum te fietsen, zelfs niet bij nieuwe locaties!

In 2024 heeft het kennisplatform CROW een brochure uitgegeven over het uniform inrichten van veilige schoolzones. Dat betreft alleen de gebieden in een cirkel van 100 meter om de ingang(en) van de school en is primair gericht op veilig gedrag van automobilisten. De brochure kan hier gratis worden gedownload.

De fietser krijgt weinig aandacht in de brochure van het CROW. Er is meer nodig voor een veilige en kindvriendelijke schoolomgeving, weet ook het CROW. Bovendien zijn ook volwaardige, comfortabele en veilige school-thuisroutes noodzakelijk om scholen, zowel basis als middelbare, goed per fiets bereikbaar te maken.

Daarom zou per school moeten worden bekeken of en waar fietsveiligheidsmaatregelen wenselijk zijn: dus per school een fietsveiligheidsanalyse. Kinderen, leerkrachten en ouders kunnen daar aan meewerken. Een groot scala aan middelen kan vervolgens worden ingezet om de fietsveiligheid en de aantrekkelijkheid op straatniveau te verbeteren: meer vrijliggende fietspaden, maximumsnelheid van 30 km/uur, autovrije pleinen en straten, stopverboden, parkeerverboden, circulatiemaatregelen, fietsoversteekvoorzieningen, binnendoorroutes voor voetgangers én fietsers / kindlinten, fietsstraten, drempels, enzovoorts.

Stimuleren van actief bewegen

Na/naast de realisatie van infrastructuur voor fietsers zijn ook uitnodigende, positieve sociale interventies belangrijk. Bij een ‘Lekker Anders Dag’ kunnen ouders en kinderen bijvoorbeeld ervaren hoe er ruimte ontstaat voor ontmoeting, spel en beweging en ook tot het besef komen dat zij zelf de drukte en ergernis kunnen voorkomen (in plaats van veroorzaken).

Van gezonde school naar gezonde wijk

De combinatie van de transformatie naar een kindvriendelijke omgeving en de stimulerende inzet van scholen voor de ontwikkeling van kinderen biedt allerlei kansrijke handelingsperspectieven. De school kan het vertrekpunt zijn voor de ontwikkeling van een gezonde wijk, waarbij fietsen en lopen een van de kenmerken is.

Om nieuwe resultaten te behalen ligt naast wenselijke programma’s voor de veilige en leefbare inrichting van wijken ook het voortzetten van samenwerking van gemeente, scholen en veilig verkeersgroepen in het project ‘Prettig verkeer rond school’ voor de hand.

Deze Grote Fietsambitie heeft dan ook een sterke relatie met 8en88-netwerk.