Gezondheid, luchtkwaliteit en lawaai

Uit de Gezondheidsmonitor 2020 blijkt dat Maastrichtenaren minder vaak aan de beweegnorm voldoen dan bewoners van echte fietssteden als Amsterdam, Utrecht, Groningen en Zwolle. In de meeste andere Zuid-Limburgse gemeenten, uitgezonderd Eijsden-Margraten en Voerendaal, beweegt de bevolking nog minder. Dat hangt sterk samen met het gebruik van de auto in plaats van de fiets of het lopen

Bewegen is gezond en daarom is het wenselijk dat het bewegen door overheidsbeleid wordt ondersteund. Gezonde steden zijn beweegvriendelijk: ze nodigen uit om te bewegen.

Fietsvriendelijkheid is een belangrijk onderdeel van gezonde en beweegvriendelijke steden. Fietsgebruik biedt namelijk concrete oplossingen voor een groot aantal verschillende opgaven en problemen voor de stad en de inwoner (en niet alleen op gezondheidsgebied).

Dat Maastricht de stad inricht op lopen is prima, maar onvoldoende. Want voor de iets grotere afstanden in de stad wordt de auto of de scooter gebruikt. Het percentage fietsers ligt in Maastricht nog steeds onder het gemiddelde van vergelijkbare Nederlandse steden.

De openbare ruimte van Maastricht moet niet alleen uitnodigend zijn om te lopen maar ook om te fietsen én voor spontaan speels bewegen. Met de focus op ruimte voor de inwoners.

Gezonde gewoonten

Gebruik van de fiets voor alle dagelijkse verplaatsingen maakt bewegen tot een normaal onderdeel van de dagelijkse activiteit.

Om zo veel mogelijk mensen te verleiden om dat ook zoveel mogelijk te doen is het dus nodig dat de overheid zorgt voor optimale voorwaarden. Heel veel zaken hebben daar invloed op. We gaan hier op enkele in. De bekendste voorwaarde is veiligheid. Een andere is schone lucht om in te ademen. Hierover is in Maastricht veel politieke discussie gevoerd.

Bewegen in schone lucht

Van alle vormen van luchtvervuiling heeft roetuitstoot een sterke relatie met negatieve fietsbeleving. Roet ontstaat bij verbranding en is ongezond. De roetconcentratie is globaal gezien het hoogst bij drukke autowegen en neemt relatief sterk af naarmate de afstand tot de weg groter wordt. Het CROW geeft goede informatie over de luchtvervuiling in het verkeer.

Ook in Maastricht is de lucht gemiddeld veel schoner geworden ten opzichte van een jaar of tien geleden. Een van de oorzaken is dat mensen vaker fietsen en minder vaak autorijden, althans in de binnenstad. Toch rijden fietsers in Maastricht ook op plekken met relatief veel luchtvervuiling, denk aan de Noorderbrug en de J.F. Kennedybrug. En we ondervinden duidelijk hinder van kleinere bronnen zoals een smalle straat met relatief veel verkeer, oude dieselbusjes en scooters.

In het Heuvelland is luchtvervuiling vooral hinderlijk op enkele holle wegen met veel omhoog rijdend autoverkeer, zoals de Akersteenweg en de Kampweg.

In de mooie zomer van 2018 was er meer fijnstof. Als het regent is de lucht kennelijk schoner. Dat is dan weer een troost als we door de regen fietsen.

Uit de Gezondheidsmonitor 2020 blijkt ook dat in Maastricht relatief veel mensen stress ervaren. Hierin scoort Maastricht zeker niet beter dan de andere grotere steden in Nederland.

Bewegen zonder stress

Onveilige situaties en verkeerslawaai kunnen stress oproepen en zijn daardoor ongezond. Aan de verkeersveiligheid en sociale veiligheid besteden wij elders veel aandacht. De invloed van lawaai is echter onderbelicht. Lawaai geeft niet alleen stress, het stoort ook het sociaal contact.

Lawaai in de stad ontstaat vooral door gemotoriseerd verkeer. De belangrijkste bronnen zijn auto’s die harder rijden dan 30 km/uur, scooters/brommers en motorfietsen. Klik hier voor een informatieve video over de invloed van verkeerslawaai op onze openbare ruimte en hoe er mee omgegaan kan worden.

Onveiligheid, lawaai en slechte luchtkwaliteit vallen vaak samen met drukke fietsroutes. Wie doorklikt naar bijgaande pagina’s vindt ideeën van de Fietsersbond voor structureel betere luchtkwaliteit en minder lawaai op fietsroutes.