Maasoversteek Borgharen

Het is een al tientallen jaren oude wens om over de Maas ten noorden van Maastricht een nieuwe fietsoversteek te maken. Deze wens is in hoge mate het gevolg van de onaantrekkelijkheid van Maastricht noord: zowel de Noorderbrug als de vieze industrieterreinen wil je het liefst mijden.

Over de stuw
Lange tijd werd gedacht aan een fietspad langs de stuw, naar voorbeeld van de stuw bij Linne. Dit idee is sterk gepropageerd door D’66 en meerdere malen onderzocht door Rijkswaterstaat.

Hoog liggend pad over de constructie
Zoals de foto laat zien, ligt er al een pad langs de stuw, maar dat is erg hoog.

Een fietspad langs de stuw is onder meer problematisch doordat de stuw aan de westkant niet goed bereikbaar is. Door de Grensmaaswerken is de stuw zelfs al jarenlang helemaal niet bereikbaar. Het enthousiasme voor deze oplossing is tot nu toe niet groot genoeg geweest om tot realisatie te komen. Toch moeten we deze optie in beeld houden voor het geval betere opties niet tot stand komen. In dat geval zou kunnen worden gedacht aan spiraalvormige (fiets)paden naar het hoge pad, aan weerszijden van de brug, of aan nieuwe minder steile trappen met een fietsgoot. Beide opties zijn niet zo geschikt voor oudere mensen met zware elektrische fietsen. Aan de westkant slingeren fietsers door een waterpark dat in 2017 bij Bosscherveld wordt aangelegd. Wel leuk als recreatie, maar geen snelle verbinding.

Herinvoering voetgangersveer
Inwoners van Itteren hebben in 2012 geprobeerd een voetgangersveer in ere te herstellen. Dat idee werd in België afgewezen omdat het daar in de Hochter Bampt aanlandt. De fraaie oude Itterse veerstoep ligt onopvallend aan een voetpad achter woningen en is gevaarlijk steil. Dit is voor fietsers, toch de belangrijkste doelgroep als het om aantallen gaat, geen oplossing.

Brug
Er kan natuurlijk ook worden gedacht aan een vaste fietsbrug. Het zou een eenvoudige robuuste brug kunnen zijn, zoals deze bijvoorbeeld:

Brug Werkendam
Deze brug van IPV Delft is in 2013 aangelegd in Werkendam en biedt veel ruimte voor water.

Gelet op fietsroutes zou het verlengde van de Kasteelstraat een logische locatie voor een fietsbrug kunnen zijn. Het zou dan wel een hoog gelegen en erg lange brug moeten worden (350 meter lang van waterkering tot waterkering). Voor deze en andere locaties in de buurt van Borgharen geldt dan dat het een zeer opvallend element in het wijdse landschap zou worden.

Om dat te voorkomen zou je kunnen denken aan een pontonbrug of aan een laagwateroversteek. Bij de inventarisatie van ideeën voor Rivierpark Maasvallei, het herinrichtingsproject voor de omgeving van de Grensmaas na de ontgrinding, hebben wij het idee voor een laagwateroversteek ingediend.

Laagwateroversteek
Een laagwateroversteek is een eenvoudige lage betonnen brugconstructie waar het rivierwater normaalgesproken onderdoor stroomt maar die bij hoog water kan overstromen. In het buitenland (Zuid Frankrijk, Afrika, Texas en elders) komen die vaak voor.

Een laagwateroversteek heeft weinig invloed op het landschap en kan een intensieve beleving van de rivier mogelijk maken. En de aanleg is zeer goedkoop. Maar de veiligheid is wel problematisch, met name door plotselinge en onverwachte stijgingen in het waterpeil die door de stuw van Lixhe schijnen te worden veroorzaakt. Mocht dat kunnen worden opgelost dan blijft toezicht nodig zodat de oversteek bij opkomend water op tijd wordt afgesloten en na hoog water wordt schoongeveegd.

Een gunstige locatie voor zo’n overstroombare lage oversteekvoorziening ligt tussen de Grote Dries bij Borgharen en de boerderij aan de Oude Smeermaeserweg: dan is toezicht mogelijk vanaf beide oevers.

Tijdpad
In 2015 begint de (uitgestelde) afgraving van grind bij Bosscherveld. Eind 2017 wordt dat gebied opgeleverd en voorzien van fietspaden. Idealiter wordt de nieuwe Maasoversteek dus bij de werkzaamheden van 2017 meegenomen.