In één klap stadsbreed de maximumsnelheden verlagen met borden en markeringen.

Waarom? Voor een snelle verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid!

Bij 30 km/uur is het risico op een ernstige afloop van een aanrijding zo’n 3,5 maal kleiner dan bij 50 km/uur. De geluidsproductie van personenauto’s is zo’n 7 dB(a) lager. En de uitstoot van vervuilende stoffen is lager. Als de snelheid van gemotoriseerd verkeer afneemt wordt de stad veiliger en rustiger en de openbare ruimte inclusiever. De mobiliteit van kwetsbare inwoners neemt toe, vervoersarmoede neemt af, de leefomgeving verbetert.

Helsinki heeft 30 km/uur al in in 2019 grootschalig ingevoerd, Parijs en Brussel in 2021 (de uitzonderingen zijn aangegeven met het bord “axe 50”). Lyon, Zürich, Bologna en Amsterdam volgden. Hoewel deze steden in eerste instantie niet veel meer konden doen dan het aanpassen van de verkeersborden met aanvullende communicatie zijn de resultaten zijn overtuigend positief: de snelheden zijn gedaald en er zijn beduidend minder slachtoffers.

In Nederland is het categorisch invoeren van 30 km/uur als standaard maximumsnelheid binnen de bebouwde kom helaas in 2023 verworpen door het toenmalige kabinet. Wel is een juridisch kader vastgesteld waarmee ook op drukkere wegen (verkeersaders) de maximumsnelheid kan worden teruggebracht naar 30 km/uur.

De wens van de Fietsersbond wordt ondersteunt door organisaties als Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid. Die constateert dat fietsers op 50 km/wegen nog veel te vaak de rijbaan met auto’s moeten delen en ondersteunt het verlagen van de maximumsnelheid in de bebouwde kom. Als in Nederland alleen op de wegen zonder fietspad 30 km wordt ingevoerd met borden en enige handhaving zal dat jaarlijks het aantal verkeersdoden met 13 en het aantal ernstig gewonden met 600 verminderen (Onderzoek van Decisio in opdracht van de Fietsersbond).

Anno 2026 is er genoeg bewijs dat alleen het plaatsen van borden in combinatie met (andere) communicatiemiddelen ook zinvol effect heeft op de verkeersveiligheid, vooral in de drukkere wegen en straten. Het is dus niet verstandig om eerst te wachten op herinrichting alvorens de maximumsnelheid te verlagen. Dat gaat te lang duren. In die tijd zullen onnodig veel slachtoffers vallen.

De logische volgorde is: eerst grootschalige verlaging van de maximumsnelheid en daarna het successievelijk aanpassen van de wegen !

Deze fundamentele keuze heeft Maastricht nog steeds niet gemaakt. Wel richt Maastricht steeds meer 50 km/uur-wegen zonder fietspaden in als een GOW30. Een consequentie van deze stapje-voor-stapjebenadering is dat sommige urgente locaties, zoals de Dorpsstraat in Heer, nog helemaal niet zijn aangepakt.

Wat is een GOW30?
De GOW30 is een nieuwe categorie gebiedsontsluitingsweg met als maximumsnelheid 30 km/uur, veelal ingericht met fietsstroken, zebra’s en verkeersplateaus. Deze vormt dus een alternatief voor de bestaande GOW50, die van vrijliggende fietspaden moet worden voorzien. De meest voorkomende “wegen” met maximumsnelheid 30 km/uur, worden bestempeld als ETW30 (erftoegangsweg met maximumsnelheid 30 km/uur) en zijn doorgaans straten. Een GOW30 heeft doorgaand verkeer en voorrang, bij een ETW30 is dat juist niet de bedoeling.

Voor aanpassing komen in Maastricht niet alleen de volledig grijze wegen (gebiedsontsluitingswegen zonder fietsvoorzieningen) in aanmerking maar ook gebiedsontsluitingswegen met fietsstroken. Bij elkaar gaat het volgens onderzoek van SWECO in 2025 om 12,3 kilometer wegen.

De eerste resultaten

Dit is concreet bereikt (stand medio 2026):

• Samen met alle gemeenten in Zuid-Limburg heeft een adviesbureau in 2023 het hele wegennet doorgelicht en voor alle wegen een advies opgesteld (’30 km/h, tenzij… Regionale aanpak Zuid-Limburg’ o.l.v. Bureau Goudappel). Ook de Fietsersbond heeft er tijd voor vrij gemaakt. Echter, 3 jaar later heeft de Gemeente Maastricht ons nog steeds niet haar visie op de toekomstige wegcategorisering van het gehele wegennet bekend gemaakt: er is nog geen overzichtskaart met een vastgesteld toekomstbeeld bekend (als in Amsterdam en elders).
• Op de Bieslanderweg is max 30 km ingevoerd, herinrichting wordt met belanghebbenden voorbereid.
• Op de Medoclaan is een groot proefproject met herinrichting GOW30 uitgevoerd. Daarna volgden de Aramislaan en de Hazendanslaan. De eerste indrukken zijn hoofdzakelijk positief. Het halteren van bussen zou echter niet óp een fietsroute moeten plaatsvinden: bij fietsstroken zijn haltekommen wenselijk.
• Eind 2023 zijn de wegen tussen de randwegen ten oosten van de spoorlijn 30 km-zone geworden zonder onmiddellijke herinrichting (Meerssenerweg, Groene Loper, Scharnerweg). De communicatieuitingen zijn echter minimaal (alleen kleine bordjes). Op de Meerssenerweg en Scharnerweg wordt nog te hard gereden.
• In 2025 gingen de Franciscus Romanusweg en Wilhelminasingel naar 30.
• Een aantal straten heeft een GOW30 profiel gekregen, maar niet de bijbehorende maximumsnelheid: Cabergerweg, Carl Smulderssingel, Burgemeester Kessensingel, Gentelaan, Severenstraat.

Wensen

Meer aanduidingen van de snelheidslimiet, denk aan herhalingen van borden, en markeringen van de snelheid op het wegdek. Tevens campagnes met onder meer billboards en het plaatsen van Smiley’s.

Snellere aanpak van de volgende locaties omdat er voor de veiligheid van de fietser en de veiligheidsbeleving op de fiets met max 30 veel vooruitgang kan worden bereikt:

• Ambyerstraat-zuid
• Heel Heer uitgezonderd hoofdrijbaan Akersteenweg, en met prioriteit voor de Dorpsstraat
• Heel Randwyck
• Op- en afritten van de J.F. Kennedybrug
• Steynboeckel
• Maasboulevard
• Ruttensingel – Sint Annadal
• Keurmeestersdreef (schoolomgeving), in afwachting van aanleg vrijliggende fietspaden
• Tongerseweg – Prins Bisschopsingel, tussen Ruttensingel en Sint Lambertuslaan (vanwege oversteekbaarheid winkelgebied)
• Alle straten binnen wijken waar de maximumsnelheid nog 50 is (hoogste prioriteit als het busroutes zijn)
• Alle wegen met fietsstroken waar geen fietspaden van kunnen worden gemaakt

En in het Heuvelland:

• Gulpen Rijksweg in het centrum
• Heel Partij
• Vaals Rijksweg
• Heel Valkenburg

De ingerichte GOW’s30 kritisch evalueren en de ontwerpprincipes zo nodig aanpassen.

Aanleggen van (nieuwe) vrijliggende fietspaden waar wenselijk, denk aan het voorkomen van negatieve gevoelens door verkeerslawaai, uitlaatgassen en aan kwetsbaarheid bij slecht weer of in het donker. Dat staat los van de snelheid van het autoverkeer: bij alle wegcategorieën mogen fietspaden worden toegepast, dus ook bij de GOW30.

Buiten de bebouwde kom kan Maastricht de maximumsnelheid op bijna alle uitvalswegen ook per direct terugbrengen, van 80 naar 60 km/uur. Daarmee worden meerdere fietsoversteken veiliger, wordt het verkeersbeeld gelijkmatiger en de geluidshinder kleiner.

Gewenste effecten

• Kwetsbare mensen kunnen beter gebruik maken van de openbare ruimte.
• De automobilisten doen structureel een stapje terug vanwege de veiligheid en leefbaarheid.
• Door een aangenamere leefomgeving met een beter veiligheidsgevoel neemt het fietsen en lopen toe zonder dat het tot meer ongevallen leidt.