De kinderen in Maastricht verdienen veilige en aantrekkelijke fietsroutes naar scholen.

Op eigen kracht vooruitgaan is een goed opvoedingsdoel

De school is de ideale aanleiding om kinderen ervaring te laten opdoen met dagelijks fietsen. Op weg naar school kan een kind het noodzakelijke aantal fietsuren maken. Dat is opvoeding in bewegen, veiligheid, zelfstandigheid en bewustmaking van verkeersgedrag. Dat is ook de beste voorbereiding op het zelfstandig fietsen naar de middelbare school. En het is gewoon gezond om te bewegen.

Lopen is ook een gezonde keuze om de kinderen op school te krijgen. Maar een basisschool ligt vaak niet meer in de buurt. Er zal daardoor vaker voor een vervoermiddel worden gekozen en het is voor zowel kind als samenleving zeer onwenselijk dat dat de auto is.

Schaalvergroting moet samen gaan met ontwikkeling van veiligere en aantrekkelijke routes

De schaalvergroting van het onderwijs is een reden voor actie. Omdat scholieren grotere afstanden moeten afleggen om de school te bereiken komen ze vaker risicovolle situaties tegen. Schaalvergroting brengt een nieuwe veiligheidsopgave mee: verkeerssituaties moeten voor fietsende basisschoolkinderen veilig zijn maar liever ook nog eens heel aantrekkelijk. Dat veel ouders ervoor kiezen om de kinderen met de auto te brengen, maakt de situatie nog lastiger. Inmiddels is het brengen en halen met de auto bij veel scholen genormaliseerd en zijn fietsers en voetgangers in de minderheid. Niet zelden moeten ze zich een weg banen tussen bedreigende vervoermiddelen van de ouders van hun klasgenoten.

De situatie in Maastricht

Anno 2025 zijn in Maastricht bij alle basisscholen schoolzones vastgesteld. Ook is er een gedurfde schoolstraat (Capucijnenstraat) die bij brengen en halen afgesloten wordt voor autoverkeer. Toch is het daarmee in Maastricht helaas lang niet altijd veilig en aantrekkelijk om naar de basisschool of het kindcentrum te fietsen, zelfs niet bij nieuwe locaties!

De schoolzones zijn ingericht conform uniforme uitgangspunten van het CROW. Die zijn vooral gericht op communicatie, zoals een adviessnelheid van 15 km/uur. Er is meer nodig voor een veilige en kindvriendelijke schoolomgeving, weet ook het CROW. En een schoolzone betreft alleen de directe omgeving van de school. Er zijn ook volwaardige, comfortabele en veilige school-thuisroutes noodzakelijk om scholen, zowel basis als middelbare, goed per fiets bereikbaar te maken.

De Fietsersbond afdeling Maastricht zet zich sinds 2025 speciaal in voor de fietsveiligheid van de leerlingen van kindcentrum Belfort. Deze grote school trekt leerlingen uit meerdere wijken. Veel leerlingen zijn aangewezen op gebruik van de Keurmeestersdreef. Dit is een drukke en onveilige 50 km/uur-weg. Wij pleiten voor vrijliggende fietspaden en fietsoversteken op deze weg. In Malberg is de fietsbereikbaarheid van de school op vergelijkbare wijze te verbeteren: daar is het de Malbergsingel die de wijk in twee delen splijt. Het scannen van alle basisscholen zal zeker nog meer verbeterwensen voor Maastrichtse kinderen opleveren.

Per school zou moeten worden bekeken of en waar fietsveiligheidsmaatregelen wenselijk zijn: dus per school een fietsveiligheidsanalyse. Kinderen, leerkrachten en ouders kunnen bij de concrete uitwerking een hoofdrol vervullen. Een groot scala aan middelen kan worden ingezet om de fietsveiligheid en de aantrekkelijkheid op straatniveau te verbeteren: meer vrijliggende fietspaden, maximumsnelheid van 30 km/uur, autovrije pleinen en straten, stopverboden, parkeerverboden, circulatiemaatregelen, fietsoversteekvoorzieningen, binnendoorroutes voor voetgangers én fietsers / kindlinten, fietsstraten, drempels, enzovoorts.

Stap verder en maak een beweegvriendelijke schoolomgeving

We willen natuurlijk graag dat de omgeving niet alleen veilig is, maar ook uitdaagt om in beweging te komen. Inspiratie daarvoor is te vinden in het Visiedocument veilige en beweegvriendelijke schoolomgeving.

Sociale initiatieven helpen ook

Na/naast de realisatie van infrastructuur voor fietsers zijn ook uitnodigende, positieve sociale interventies belangrijk. Bij een ‘Lekker Anders Dag’ kunnen ouders en kinderen bijvoorbeeld ervaren hoe er ruimte ontstaat voor ontmoeting, spel en beweging en ook tot het besef komen dat zij zelf de drukte en ergernis kunnen voorkomen (in plaats van veroorzaken).

Van gezonde school naar gezonde wijk

De combinatie van de transformatie naar een kindvriendelijke schoolomgeving en de stimulerende inzet van scholen voor de ontwikkeling van kinderen biedt allerlei kansrijke handelingsperspectieven. De school kan het vertrekpunt zijn voor de ontwikkeling van een gezonde wijk, waarbij goed kunnen fietsen en lopen een van de kenmerken is.

Omdat scholieren baat hebben bij verkeersluwe en veilige routes door de wijk heeft deze Grote Fietsambitie een sterke relatie met 8en88-netwerk.