Vlak fietsen

Vlak fietsen is eigenlijk een metafoor. Het wijst op de wens om eenvoudig-weg te kunnen fietsen. Om geen hobbels en bobbels te moeten nemen. Waarbij iedereen mee kan doen, van (zeer) jong tot (zeer) oud. In de gewone kleren, op de gewone fiets, met de haren in de wind. Helm, fel gekleurde strakke kleren en klikschoenen kunnen ook … maar hoeven niet.

Tegelijk is Vlak fietsen ook een project van de gemeenten in het Heuvelland. De gemeenten willen het gebied daarmee toegankelijker maken voor “gewone” fietsers.

De Fietsersbond werkt al sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw aan dit thema. Want door slimme maatregelen kun je ook in ons heuvelachtig gebied goede fietsroutes maken. Door in de dalen alle kansen te benutten. Door de best mogelijke verbindingen te kiezen tussen dalen en plateaus. En door op de plateaus netwerken te maken. Wij denken aan recreanten en toeristen, maar niet alleen. Wij denken ook aan de kids die naar school fietsen, aan opa en oma, aan het doen van een boodschap en naar het werk op de fiets.

Wat hebben we bereikt?

Zuidelijk Maasdal
Tot eind jaren ’80 was de Kleine Molenweg een moeilijk toegankelijke stolweg voor de landbouw. Toen werd de Kleine Molenweg geasfalteerd en opgenomen in de Maasdalroute van de ANWB. Wat een succes was dit project! Wie heeft er niet gefietst over deze klasse-fietsroute. Van Rothem tot Mesch ligt een heerlijk vrijliggende fietsverbinding die ook grote betekenis heeft voor de middelbare scholieren van Stella Maris, Porta Mosana, Sint Maartenscollege enz.

Gulpdal
In 2011 is de weg van Euverem naar Slenaken voorzien van opvallende brede fietsstroken. De ruimte voor auto’s is in Beutenaken visueel heel smal gemaakt. De weg is als gevolg van zulke maatregelen, maar ook doordat steeds meer toeristen fietsen of wandelen in plaats van autorijden, steeds autoluwer geworden. In 2013 is deze weg opgenomen in de knooppuntenroutes. Wat een verbetering! Nu is het mogelijk om veilig door het Gulpdal te fietsen naar Slenaken en verder. Tot 2013 werden toeristen nog het diepe dal steil omhoog gestuurd richting Terlinden om vervolgens bij Slenaken via een nog steilere helling weer af te moeten dalen. De veilige route langs de Gulp is ook voor de bewoners van het Gulpdal zelf een hele verbetering.

Geuldal
Het Geuldal heeft nog geen ononderbroken veilige fietsroute. Maar wel werden in 2013 fietspaden aangelegd tussen Partij en Mechelen en in 2015 tussen Mechelen en Epen. Voorheen was dit een brede weg zonder enige fietsvoorziening. Een forse verbetering is tot stand gebracht. Hier kun je voortaan ook in het donker en in de winter veilig fietsen.

Wat komt er aan?

Een fietsroute over het tracé van de trambaan Maastricht – Vaals
Vanaf de Keerderstraat in Maastricht kan het voormalige tramtracé een geleidelijke steiging naar het plateau van Margraten bieden. Deze verbinding is echter onderbroken, halfverhard en moeilijk vindbaar. De gemeente Eijsden – Margraten die het fietsen in de gemeente wil bevorderen heeft alle gemeenten in de buurt van het tracé, van Maastricht tot en met Aken, betrokken bij de ontwikkeling van een plan om van het tracé een fietsroute te maken. Ook de Provincie Limburg en de Fietsersbond doen mee. In december 2015 ondertekenen de overheden in Aken een intentieverklaring voor de realisatie van deze route.

Wat heeft vertraging opgelopen?

Door het dal van de Noor
Het landgoed Altembrouck is weer opengesteld. Door het verharden van ongeveer 500 meter zeer modderige holle weg zou het landgoed vanuit Noorbeek voor fietsers toegankelijk worden. Dan is het mogelijk om in het Noordal te blijven fietsen tussen Noorbeek en ’s Gravenvoeren. Tot nu toe moeten fietsers daarvoor een steile klim maken, waar velen niet eens aan beginnen. Behalve dat een prachtige fietsverbinding tussen het Heuvelland en de Voerstreek kan ontstaan, kunnen fietsers ook genieten van het bijzondere terras bij kasteel Altembrouck. Om onbekende redenen laat de uitvoering op zich wachten.

Wat zijn onze grootste wensen?

Een vriendelijke oversteek van de Maas aan de noordkant van Maastricht
Bijvoorbeeld een overstroombare brug bij Borgharen of een fiets-looppad langs de spoorbrug.

Een aantrekkelijke doorgaande route van centrum Maastricht naar het noorden tot in Maasbracht
De fietsroutes aan de Nederlandse kant van het Maasdal zijn zwaar aangetast en staan in schril contrast met de Belgische. Herstelkansen biedt het project Rivierpark Maasvallei. Het westelijke jaagpad van het Julianakanaal heeft potentie als snelfietsroute tussen Zuid- en Midden Limburg.

Hoogwaardige oplossingen voor de ontbrekende schakels in het Geuldal
Aanleggen van nieuwe bruggetjes en verbindende fietspaadjes (langs Rothem, door Ingendaal, langs Genhoes, enzovoorts) en daarmee tegelijk de cultuurhistorische landschapselementen ontsluiten. In 2015 is door natuurgebied Ingendael een halfverhard fietspad tussen Houthem en Tivoli in Valkenburg geopend. In Valkenburg is in 2015 een doorsteek bij kasteel Den Halder gemaakt waardoor fietsers autoluw door het centrum komen. Dat is een begin, maar de kwaliteit kan beter en elders (Maastricht-Meerssen, Schin op Geul-Wylre, Wylre-Wittem) ligen nog veel ontbrekende schakels.

Een veilige verbinding tussen Eys en Gulpen
Op de Van Plettenbergweg tussen Eys en Wittem zijn wel fietsstroken aangelegd maar de autointensiteit is er hoog en de weg bochtig en hol waardoor het zicht beperkt is. Er is nog geen overeenstemming over het probleem en de oplossing. Het is in ieder geval opvallend dat er tussen het Geuldal en Eys een fietsroute ontbreekt die gewoon het Eyserbeekdal volgt. Sinds de aanleg van de spoordam wordt over Wittem omgereden, wat voor auto’s niet veel uitmaakt maar voor fietsers wel (hellingen, verkeersonveilig, omrijden). Er zijn tussen Cartils en Eys wel meerdere grindwegen die tot fietsroute zouden kunnen worden ontwikkeld. Deze worden ook al door fietsers gebruikt, met name door scholieren van het Sophianum die in Eys of Simpelveld wonen. Die kiezen dus al voor de meest verkeersveilige optie.

Wat vragen wij ons af?

Is een spoorroute Simpelveld-Kerkrade haalbaar en zinvol te maken?
Zou er een fietspad kunnen worden gemaakt langs het spoor, zodat fietsers op een aangenamere wijze het plateau van Spekholzerheide kunnen kruisen? Dit zou de geïsoleerde ligging van Simpelveld en van Kerkrade verminderen en perspectieven bieden voor fietstoerisme in oostelijk Zuid-Limburg.