Verkeersveiligheid moet!

Op de avond voor de vergadering waarin de raad definitief besloot om door Maastricht een tramlijn aan te leggen stuurden wij onderstaande mail naar alle raadsleden, met als onderwerp “Tram: verkeersveiligheid moet!”

Maandag 17 februari 2014

Geacht raadslid,

Morgen neemt u een besluit over het al dan niet aanleggen van een tramlijn door de binnenstad. Een besluit dat een flinke discussie verdient over nut, noodzaak en de mogelijke gevolgen. Aangezien er een meerderheid voor aanleg lijkt te zijn vraagt de Fietsersbond u via deze speciale mail om ook de gevolgen voor de verkeersveiligheid in de discussie te betrekken. Want de tramlijn maakt het verkeer complexer en dat is onveilig!

Kruisingen op het slingertracé
Gezien vanuit het openbaar vervoer is het wensbeeld voor een regionale sneltram wellicht een nonstoproute door Maastricht, een tram die liefst alleen bij haltes stopt en alle kruispunten met voorrang passeert, ook die waar de tramlijn eigenlijk om een hoek slaat. In het ontwerp kunt u dat terugvinden in kruispunten met tramwaarschuwingslichten in plaats van stoplichten. Wij hebben daar ernstige twijfels bij, omdat trams en ander verkeer in Maastricht over één baan gaan: het tramlicht waarschuwt alleen voor trams en bijvoorbeeld niet voor bussen op dezelfde baan. Bovendien is het ook verwarrend en dus ook minder veilig dat rechtdoorgaand verkeer voorrang moet verlenen aan linksafslaande trams, sterker nog, alleen aan de trams en niet aan de bussen op dezelfde baan. Dit komt voor aan weerszijden van de Wilhelminabrug, waardoor er twee knelpunten ontstaan op een intensief gebruikte fietsroute (9000 fietsers per dag).

Misschien maakt de tram het noodzakelijk om toch opnieuw verkeerslichten toe te voegen aan de binnenstad, in plaats van waarschuwingslichten. Wel jammer natuurlijk, maar veiligheid hoort boven doorstroming te gaan.

Maar bovenal is het volgende belangrijk:

De tramsnelheid hoort onder 30 km/uur!
De tram moet op tijd kunnen stoppen als iemand in deze complexe Maastrichtse verkeersituatie een fout maakt. Het kan namelijk niet anders dan dat er fouten worden gemaakt. Niemand wil dat die ernstig aflopen. Voor (zware) trams ligt de veilige snelheid bij conflictpunten volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (in 2004) ongeveer bij 20 km/uur. Door de haltes en bochten zal de snelheid van Boschstraat tot aan Maasboulevard mogelijk op natuurlijke wijze redelijk beperkt zijn. Maar op de Wilhelminabrug kan, zo denken wij, zeker een gevaarlijke snelheid worden bereikt. Over de maximumsnelheid van de tram zijn de documenten echter in tegenspraak. In de Koersnota werd 25 km/uur genoemd. In latere stukken, zoals op pagina 83 van de Nota Zienswijzen (bijlage 13 van het bestemmingsplan) wordt 50 km/uur genoemd. Gelet op de talrijke oversteekpunten in de stad en het ontbreken van fysiek gescheiden fietspaden op de Wilhelminabrug is dat veel te hoog! Het is ook hoger dan de huidige maximumsnelheid (30 km/uur). Op tenminste drie wegvakken zijn de fietsstroken naar de modernste maatstaven te smal (<1,70 meter) en is een lage snelheid van al het gemotoriseerd verkeer extra wenselijk. Als de wegenverkeerswet niet geldt voor trams moeten misschien harde afspraken met De Lijn worden gemaakt. Het lijkt erop dat een uitspraak van de raad hier helderheid en veiligheid moet verschaffen.

Samenvattend is onze stelling: een tram door de binnenstad is een binnenstadstram. De tram zal bij nadering van de binnenstad van kleur moeten verschieten: van sneltram naar een tram die zich aan de stedelijke omgeving aanpast. Het overgangspunt kan exact worden aangegeven: daar waar de tram langs de Bosscherweg voor het eerst een fietspad kruist is de veilige snelheid lager dan 30 km per uur en verder stadsinwaarts mag de snelheid niet hoger worden.

Ten derde specifiek iets over de fietsvoorzieningen:
Fietsroutes zouden een samenhangend en dus ononderbroken geheel moeten zijn. In onze zienswijze geven wij uitgebreid aan waar het tramproject het fietssysteem schaadt. De ongewenste doorsnijding van fietsroutes bij kruispunten hebben wij hierboven nogmaals genoemd.  Maar wij doen nog een concreet beroep op u, raadsleden, om tenminste een onnodige onderbreking bij de bushalte Maasboulevard te voorkomen. Er is namelijk geen harde toezegging gedaan om fietspaden achterlangs de bushaltes te maken. Zonder deze fietspaden worden fietsers, waaronder zeker ook kinderen en oudere scholieren, er toe aangezet om over de trambaan fietsen als er bussen bij de halte staan. Dat kan beter, als u er zich voor inzet!

Wij wachten de uitkomst van het debat met grote interesse af. Mocht het tramproject doorgaan dan hopen wij op nog meer verzachtende maatregelen.

Met vriendelijke groet namens de Fietsersbond afdeling Maastricht en Heuvelland,

Raymond Oostwegel, voorzitter