Stand van zaken eind 2010

Waar gaan de fietsers erop vooruit, waar achteruit en hoe kijkt de Fietsersbond er tegen aan?

Op 24 november 2010 heeft de Minister van Infrastructuur en Milieu het Tracébesluit genomen voor de A2 Passage Maastricht. Op 14 december 2010 heeft de gemeenteraad van Maastricht de bestemmingsplannen A2 Passage en A2 Mariënwaard vastgesteld. Dit is een goed moment om een tussenstand op te maken: waar gaan fietsers erop vooruit en waar gaan ze op achteruit, voor zover nu bekend is in de plannen.

Wat zijn de hoofdlijnen van het plan?
Het A2 project geeft ruim baan aan de auto op wat hoofdstructuren voor de auto worden genoemd. Tegelijk wordt ook de vrijkomende ruimte stedenbouwkundig opnieuw ingevuld. Het vaste budget bedraagt 700 miljoen euro. Avenue2 heeft een integraal plan gemaakt voor de tunnel en de bovengrondse ruimte en staat aan het begin van de uitvoering.

Hieronder worden enkele overzichten gepresenteerd van de beoogde maatregelen en gevolgen daarvan, voor zover die de fiets raken. Dit is overigens geen compleet overzicht. Het project is immers erg ingrijpend. De bedoeling van de overzichten is om de toekomstige situatie voor fietsers wat te verduidelijken. De gegevens zijn afkomstig van het integraal plan en de Nota van antwoord die onderdeel is van het Tracébesluit. De Nota van antwoord is een reactie van de rijksoverheid op de zienswijzen op het Ontwerp Tracébesluit die in 2010 door de Fietsersbond en allerlei andere organisaties en individuen zijn ingediend. Die antwoorden van het rijk leveren een aantal verrassingen op. Maar veel was al opgenomen in het integraal plan en nu officieel vastgelegd.

Positief voor de fiets:

Er komt een nieuwe verbinding Heer-stadscentrum via de Adelbert van Scharnlaan-Heerderweg.
Er komt een nieuwe verbinding tussen Alfons Ariënsstraat en Sibemaweg.
Er komen betere verbindingen tussen Wyckerpoort en Wittevrouwenveld.
Het autoverkeer op de Meerssenerweg ten zuiden van de Viaductweg neemt af tot 8900.
Het autoverkeer op de Ambyerstraat-zuid neemt af door afname sluipverkeer en door de voor autoverkeer aantrekkelijke ontsluiting aan noordzijde van Amby.
Het autoverkeer op de Avenue Ceramique neemt af van 19.200 mtv naar 11.900 mtv/etmaal.
Het aantal vrachtwagens bij Mariënwaard halveert (van 900 naar 400 per etmaal).
Het vrachtverkeer door Limmel vermindert sterk.
Bij het landschapsinrichtingsplan wordt getracht de contouren van de voormalige wielerbaan te laten zien.

Negatief voor de fiets:

Het verkeer op de Ambyerweg tussen Rothem en Amby neemt door de volledige aansluiting op de A2 en A79 toe met 5000 à 6000 mtv/etmaal. De etmaalintensiteit loopt in het ernstigste geval op tot 21.600 mtv/etmaal. De aansluiting trekt zowel verkeer uit Meerssen als uit Amby. Vrachtverkeer en doorgaand sluipverkeer nemen wel af. Deze aansluiting wordt dus een groot verkeersgebied en onaantrekkelijk voor fietsers. Tussen de woningen ontbreken de vereiste gescheiden fietsvoorzieningen en die kunnen ook niet worden aangelegd zonder pijnlijke maatregelen. Fietsers die van Rothem naar Amby gaan moeten in Rothem de drukke weg oversteken naar een eenzijdig fietspad en in Amby nog een keer om weer aan de rechterkant van de weg terug te komen. Bovenop het viaduct komen twee gelijkvloerse oversteekplaatsen met stoplichten.
Het doorgaande verkeer over de A2, vrachtverkeer en ander langeafstandsverkeer, neemt toe omdat de betere doorstroming verkeer aantrekt. Dat is slecht voor de luchtkwaliteit en geluidhinder langs de A2.
Op parklaan zouden fietsers de 50 km-weg zonder scheiding in tijd (VRI) moeten kruisen, dat is onveilig.
Tijdens de bouw neemt het verkeer vooral op de parallelwegen toe: Franciscus Romanusweg met 1000 mtv/etmaal en Avenue Ceramique met 500 mtv/etmaal, Koning Clovisstraat en de Meerssenerweg.
De rechtstreekse fietsverbinding Viaductweg-Dr.Schaepmanstraat vervalt. Het alternatief dreigt een kruip-door-sluip-door route te worden.
De fietsverbinding over het Europaplein vervalt zonder dat er een verkeerstechnisch kloppend alternatief is.
Het wordt bijzonder ingewikkeld om per fiets vanaf de J. F. Kennedybrug op de Akersteenweg te komen.
De Meerssenerweg wordt visueel sterker onderbroken door de bouw van een fly-over bij de Viaductweg.
De Meerssenerweg en de Beukenlaan worden door een nieuwe zware verkeersweg (10.000 mvt./etmaal) gekruist: visuele opsluiting en geluidhinder zijn de gevolgen.
Terwijl de eisen voor de 10 (sic!) autorijstroken onder en over de parklaan exact vastliggen is het nog steeds onduidelijk hoeveel ruimte van welke kwaliteit ter beschikking komt voor de fietsers. De huidige ventwegen vervallen. In het integraal plan van Avenue2 worden geen fietspaden getoond, alleen een halfverhard recreatiepad waar mag worden gefietst.

Enkele opvallende zaken in de Nota van antwoord bij het Tracébesluit:

Opmerkelijk is dat de A2 wordt verbreedt ten koste van waardevolle natuurgebieden in de landgoederenzone, landgoed Severen in het bijzonder, maar dat er geen rechtstreekse fietsroute tussen Amby en het nieuwe lightrailstation wordt aangelegd. De Groene Loper is voor Amby en Nazareth geen directe verbinding en wordt om de natuur te sparen als een recreatief pad uitgevoerd, in halfverharding en zonder verlichting.
Ook opmerkelijk is dat de 2000 lindebomen die het plan een groen imago geven geen extra bomen zijn, maar een compensatie voor bomen die elders worden gekapt. Ook bij de huidige A2 staan heel wat bomen.
Aanvankelijk zouden fietsers de bouwput alleen via fietsbruggen met trappen kunnen kruisen, maar nu is toch geregeld dat fietsers bij de Scharnerweg over maaiveld kunnen rijden. Waarschijnlijk is dat ook bij de Voltastraat het geval, maar de stukken zijn daarover vaag. Op het Europaplein wordt het zuidelijke fietspad in 2011 of iets later opgeheven en moeten (brom)fietsers in twee richtingen over het noordelijke fietspad rijden tot ook dat pad wordt opgeheven.

Wat vindt de Fietsersbond ervan?

Een concreet plan met stevig budget voor de ontwikkeling van robuuste structuren voor de fietsers in Maastricht ontbreekt. Dat moet er komen. Verder wordt binnen het A2 project nog onvoldoende vanuit de fietser gedacht. De fietser wint op sommige plekken, dat zou meer kunnen zijn. Bij landgoed Severen wordt de wereld op zijn kop gezet: auto’s mogen dwars door de natuur razen en het fietsertje mag van de rand toekijken. De fietser verliest op andere plekken, met name op een aantal bestaande fietsroutes. Sommige negatieve constateringen zijn een gevolg van het nog ontbreken van verkeersontwerpen. Die kunnen en moeten nog essentiële verbeteringen van de plannen bewerkstelligen. Andere negatieve constateringen liggen buiten het plangebied, maar zijn wel een gevolg van het plan. Daardoor krijgen de gemeenten de verantwoordelijkheid om pijnpunten te verzachten, dat is een extra inspanning buiten het budget dat zij al in het A2 project hebben gestoken. Wat het Tracébesluit betreft is de Fietsersbond afdeling Maastricht van mening dat de fietsverbinding tussen J.F. Kennedysingel en Akersteenweg niet mag worden geknipt zonder een alternatief. De Fietsersbond afdeling Maastricht heeft een voorstel ingediend voor compensatie in de vorm van een fietspad met tunnel richting Nijverheidsweg. Omdat de rijksoverheid hierop geen serieus antwoord heeft gegeven, heeft de Fietsersbond bij de bestuursrechter een beroep tegen het Tracébesluit ingediend.

Bijgewerkt: 27-3-2012